ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

Ο Άγιος Βασίλης έχει πλέον κατοχυρωθεί ως βασικό στοιχείο και μέρος των Χριστουγέννων και των εορτασμών γενικά της χειμερινής περιόδου.

Πολλές φορές δηλαδή ξεπερνά τα όρια των θρησκειών και ως έθιμο και δοξασία που λέγεται στα παιδιά υπάρχει σχεδόν παντού. Διαβάστε παρακάτω…

Ακριβώς επειδή πρόκειται για έθιμο που αφορά τα παιδιά και τους γονείς τους, συμπεριλαμβανομένης και μιας διαδικασίας απομυθοποίησης όταν οι γονείς κρίνουν ότι το παιδί είναι έτοιμο να ακούσει ότι ο άγιος δεν υπάρχει/είναι μύθος είναι πολύ σημαντικό να έχουμε υπ’ όψη μας βασικά θέματα και αρχές ώστε το παιδί μας να ωφεληθεί.

Ο γενικός μύθος του Άγιου Βασίλη στην σημερινή εποχή περιγράφει το πώς ένας εύσωμος καλοκάγαθος γέρος δίνει δώρα στα καλά παιδιά (ενώ αναλόγως την χώρα και την περιοχή στα κακά παιδιά είτε δεν δίνει τίποτα είτε δίνει ένα κάρβουνο) μπαίνοντας μυστηριωδώς μέσα στα σπίτια το βράδυ, είτε από την καμινάδα είτε από αλλού για να αφήσει τα δώρα κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Στο εξωτερικό μάλιστα του αφήνουν και κέρασμα (γάλα και μπισκότα) ως ευχαριστήριο.

Η αρνητική πλευρά

Αυτός ο μύθος και αυτό το έθιμο, εάν δεν τον χειριστούμε ως γονείς σωστά, εμπεριέχει διάφορα ρίσκα και υπονομεύσεις που μπορεί να επιφέρει μείωση της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησης του παιδιού μας καθώς και απογοήτευση, στεναχώριες και δυσθυμία όταν το παιδί μας δεν λαμβάνει αυτό που θα ήθελε.

Ένα βασικό ρίσκο εντοπίζεται στο ότι τυπικά ο Άγιος Βασίλης παρουσιάζεται να είναι παντογνώστης όσον αφορά το ποιόν και τις πράξεις των παιδιών, βάσει των οποίων κρίνει αν αξίζουν ή όχι δώρο και τί δώρο εν είδει επιβραβεύσεως για τη συμπεριφορά τους. Όμως, αυτομάτως αυτό σημαίνει ότι όποιο παιδάκι δεν λάβει δώρο ή λάβει δώρο που εκλαμβάνει ως κατώτερο του επιθυμητού ή αυτών που έλαβαν οι φίλοι του, ενδέχεται να πιστέψει ότι είναι κακό παιδί και ότι ο Άγιος Βασίλης το έκρινε και το κατέκρινε. Η κρίση/κατάκριση από ένα υπερφυσικό ον όπως ο Άγιος Βασίλης προσομοιάζει την κρίση από τον Θεό στην παιδική αντίληψη. Ως εκ τούτου πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί ως γονείς ώστε να προστατεύσουμε τα παιδιά μας από αυτόν τον κίνδυνο.

Πρέπει να απορρίψουμε το έθιμο του αγίου Βασίλη;

Όχι. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να διατηρήσουμε τα καλά στοιχεία (την χαρούμενη ιεροτελεστία, την ευχάριστη προσμονή της παραμονής, κ.ο.κ.) και να αφαιρέσουμε τα επικίνδυνα: την παρουσίαση δηλαδή του μύθου ως πραγματικότητα στα παιδιά.

Κάνοντας αυτό με την μεθοδολογία που θα αναπτύξουμε αμέσως, επίσης προστατεύουμε τα παιδιά μας από το σοκ της απομυθοποίησης όταν εν τέλει μαθαίνουν ότι ο άγιος Βασίλης δεν υπάρχει και ότι εμείς ως γονείς τα είχαμε οδηγήσει στο να πιστεύουν σε κάτι ψευδές. Μια τέτοια εμπειρία ενδέχεται να υπονομεύσει τη σχέση εμπιστοσύνης που χτίζουμε μακροχρόνια ως γονείς με τα παιδιά μας, ακόμα περισσότερο εάν τύχει και τα παιδιά μας μάθουν την αλήθεια από φίλους/τρίτους και όχι από εμάς: σε αυτή την περίπτωση ουσιαστικά διδάσκουμε τα παιδιά μας να εμπιστεύονται περισσότερο τα λεγόμενα τρίτων από τα δικά μας, κάτι που είναι πολύ επικίνδυνο για την καθοδήγηση που θα θελήσουμε να δώσουμε στα παιδιά μας και εκείνα με την σειρά τους μπορεί να μην εμπιστεύονται πλήρως ή καθόλου.

Αυτές οι διαδικασίες και οι γνωστικοί συνειρμοί μπορεί να λάβουν χώρα ασυνείδητα ή υποσυνείδητα στο παιδί μας, δηλαδή μπορεί να ενυπάρχουν στην αντίληψη του και να επηρεάζουν τις δράσεις και αντιδράσεις του χωρίς απαραίτητα να μπορεί να εξηγήσει γιατί δρα και αντιδρά έτσι.

Κράτα την ευχάριστη πλευρά

Πώς λοιπόν διατηρούμε την ‘μαγεία’ αυτού του εθίμου χωρίς να επιτρέψουμε να εκτεθούν τα παιδιά μας σε αυτά τα ρίσκα;

Πολύ απλά. Στην περίπτωση που τώρα ξεκινάμε να εισάγουμε το παιδί μας σε αυτό το έθιμο, τα ενημερώνουμε εξ αρχής ότι πρόκειται για έθιμο και όχι για ένα πραγματικό υπερφυσικό ον που τα κρίνει. Λέμε δηλαδή στα παιδιά κάτι του τύπου «κάθε Χριστούγεννα/πρωτοχρονιά έχουμε το έθιμο του/γιορτάζουμε τον Άι-Βασίλη: ο μπαμπάς/η μαμά/ο παππούς (οποιοσδήποτε συγγενής) κάνει τον Άι-Βασίλη και θα σου φέρει ένα δώρο που θέλεις. Έλα να γράψουμε λοιπόν στον Άι-Βασίλη τι θέλεις. Αλλά να προσέξουμε να είναι κάτι που να μπορεί να στο φέρει ο __________».

Όπως όταν τα παιδιά μας παρακολουθούν μαριονέτες και απολαμβάνουν και απευθύνονται στις μαριονέτες σαν να ήταν ζωντανές ενώ βλέπουν τα σχοινιά που τις ελέγχουν και τον άνθρωπο που τις χειρίζεται (δηλαδή γνωρίζουν ότι πρόκειται για κούκλα αλλά εύκολα και χωρίς κίνδυνο μπαίνουν σε ένα παιχνίδι ρόλων και φέρονται στην μαριονέτα σαν να ήταν ζωντανή), έτσι και με την περίπτωση του Άι-Βασίλη, ενώ θα γνωρίζουν ότι στην πραγματικότητα το δώρο προέρχεται από την οικογένεια θα δρουν και θα έχουν την εμπειρία της ‘μαγείας’ λόγω του παιχνιδιού ρόλων στο οποίο τα έχουμε εισάγει.

Επί πλέον, έχουμε μεγαλύτερη σύσφιξη των σχέσεων διότι παίζουμε ένα παιχνίδι με τα παιδιά μας και αυτό πάντα αυξάνει τον δεσμό μας ως γονείς με αυτά χωρίς κίνδυνο υπονόμευσης της αυτοπεποίθησης τους ή της εμπιστοσύνης τους σε εμάς. Βάζοντας δε το παιδί μας να αποφασίσει ποιο δώρο θα ζητήσει βάσει όχι της δικής του αξίας αλλά της οικονομικής δυνατότητας της οικογένειας, αποκτάει μεγαλύτερη υπευθυνότητα και κριτική σκέψη ενώ του διδάσκουμε να μην είναι εγωκεντρικό.

Σε περίπτωση που ήδη έχουμε μιλήσει στο παιδί μας για τον Άι-Βασίλη ως πραγματικό ον, πολύ απλά και ανώδυνα κάνουμε την μετάβαση λέγοντας στο παιδί μας κάτι του τύπου «έλα να σου πω ένα μυστικό γιατί είσαι πολύ σημαντικός/η και έξυπνος/η και θέλω να το μοιραστώ μαζί σου: έχουμε ένα έθιμο να λέμε στα πολύ μικρά παιδιά ότι ο Άι-Βασίλης είναι που τους φέρνει τα δώρα. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι ο Άη Βασίλης είναι ένα παραμύθι όπως η Χιονάτη και τα δώρα τα φέρνει ο/η μπαμπάς/μαμά (και οι συγγενείς) γιατί σε αγαπούν και θέλουν να χαρούν μαζί σου.»

Απαντάμε σε όλες τις ερωτήσεις που έχει το παιδί μας μετά από αυτό και κατόπιν μπαίνουμε στο παιχνίδι ρόλων εάν το παιδί μας το θέλει. Εάν όχι απλά το ρωτάμε τι θέλει για τα Χριστούγεννα και συνεχίζουμε την ίδια χριστουγεννιάτικη μαγεία ούτως ή άλλως χωρίς την ανάγκη του Άι-Βασίλη.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here